SAĞIM
1204 Kere Okundu

Antisosyal kişilik bozukluğu
SAĞIM

ÇALIŞANLARIN DİKKATİNE

Bu çiftlikteki tüm görevli personelin uymaları gereken en önemli kural, yaşlı veya genç farketmeksizin tüm İneklere karşı sabır ve anlayış içinde davranmaları gerektiğidir. Bir çalışanın çalışkanlığı ve gayreti burada bulunan canlılara karşı sabrını koruyamadığı veya onlara karşı kaba kuvvete başvurduğu taktirde hiçbir anlam ifade etmez.

Hiçbir büyükbaş veya küçükbaş hayvan mantıklı yönlendirmelerle idare edilemez! 
Onlar sizin evcil hayvanlarınız değildir!
Unutmayınız ki burası annelerin yaşadığı bir Ev dir. 
 Burada bulunan her ineğe bir anneye davranılması gerektiği gibi davranın! 
Sütün sağılarak elde edilmesi kutsal annelik mertebesine özgü bir olgudur.

Süt veren her canlının değerli bir anne olduğunu unutmayın! 
Kaba ve sert davranışlar süt akışını azaltır!
 Bu tip durumlar sağılan ineği incittiği kadar bizleri de incitecektir!!

Bu tesiste yaşayan tüm canlılarla ilgilenirken burada yazan tüm kurallara saygı gösterilmesini önemle rica ederim.

Tesis adı:
İşletme sahibi:
 

SAĞIMHANE VE SAĞIM KURALLARI

7 ÖNEMLİ KURAL

1.SAKİN VE TEMİZ

     Sürüdeki ineklerin temizliği bize etkili bir sağımın yapılıp yapılamayacağını ve meme enfeksiyonlarının durumunu gösterir. Kirli inekler sağım haneye girince ilave bir zamana ihtiyaç duyulur ki buda sağım hanenin verimliliğini azaltır. Sağımcının bu kirli memeleri temizlemek asli görevi olmakla beraber bu inekler genellikle damdan kirli gelirler, bu nedenle tüm bakıcılar ineklerin kirliliğinden sorumludurlar. Hastalık yapan bulaşıcı etkenler kirli meme başından girerler buda rutubetli, çamurlu ve gübreli ortamlarda had safhadadır. Kirlilik, yatak tipinden ve damın kalabalığından etkilenir.

   Vücut kondisyon puanlamasının yanında sürekli yapılması gereken bir diğer puanlama da kirlilik puanlamasıdır. Bu da sağım esnasında kolaylıkla yapılır. Puanlama 1 den 4 e kadardır.    1 puan, çok temiz 4 kirli olarak kabul edilir. Somatik hücre sayısı ineğin temizliği ile yakından ilgilidir. 1 puan ineklerde somatik hücre sayısı çok az, 3-4 puan ineklerde ise çok fazladır. Bu nedenle kirli memeler mastitis riskini artırır. Kirlilik puan derecelendirmesinde 1 puan ineklerde mastitise yakalanma riski %si 12 iken 4 puan ineklerde bu risk %22 ye çıkmaktadır.

   İneklerin sakince toplanması sağımın en etkili bir şekilde olmasını belirleyen en önemli faktörlerin başında gelir. Sağım esnasında adrenalin in 30 dakika salgılanması sağıma zarar vermekle birlikte sütün indirilmesini geciktirerek sağım süresinin uzamasına neden olur.

   Sakin inekler, gönüllü sağım haneye girdiklerinde beslenmedikçe pislemezler. İneklerin büyük bir kısmı sağım haneye girmek istemez pislerler, sonuçta sağımcılar bunu gözlemek ve sorgulamakla yükümlüdür.

2.GRUPLANDIRMA

    Enfekte inekleri bir araya getirip sağım haneden daha iyi yararlanmak için sürülerde inekler verim kriterlerine göre guruplara ayrılmakla beraber mastitis bakımından en az iki gurup a ayrılmak zorundadır. Bulaşıcı mastitis sürülerde tam anlamıyla kontrol edilemez bunun için sağmallar üç sınıfta klasifiye edilmelidir.

a)Hasta olmayanlar, somatik hücre sayısı sürekli 250.000 den az olanlar CMT si negatif olan ilkine düveler ve bir önceki laktasyonunda ki CMT si ve şu anki CMT si az olan inekler.

 b)Hasta olanlar, Somatik hücre sayımı sürekli 250.000 nin üzerinde çıkanlar, bir önceki laktasyonunda kronik mastitis olarak kayıt altına alınanlar. 

 c) Durumu bilinmeyenler, somatik hücre sayısı sürekli değişkenlik gösterenler, bir önceki laktasyonunda CMT de azda olsa pozitife kayanlar.

   Sağlam memeler, hasta ineklerden çıkan sütlerle temasa geçerek hastalığı alarak yayarlar. Hastalık vakalarını en aza indirmek yeni enfeksiyon oranlarını kontrol altına alarak en aza indirmekle mümkündür. Bu nedenle kontrol programlarında sağım haneye fokus olunarak bireysel somatik sayımı ve kültürleri yapılarak hasta inekleri tespit etmek gerekir.

   Bulaşıcı mastitis sürülerin en büyük problemidir ve mastitis skorlaması kontrollerde genel de 4 den büyük olan inekler ki bunlarda somatik hücre ml de sürekli 250.000 in üzerinde olup hastalık etkeninin yayılmasında potansiyel kabul edilirler.

   Serbest ahırlarda, hasta olmayan sağmallar beraber gurublandırılmalı ve ilk sağılmalıdır. Şüpheliler daha sonra ve en son da hastalar sağılmalıdır. Bağlı damlarda damın içinde sürekli bağlı oldukları için hastalar en son sağılırlar. Bir veya birden fazla sağım ünitesi sahip sağım hanelerde hasta inekler belirlenip sürekli aynı ünitelerde sağılmalıdır. Örnek 6 lık bir sağım hanede sürünün  %30 u Enfekte olsun bu sağım hanede 4 başlık sağlamlara 2 başlık hastalara ayrılmalıdır.

   Aksi durumlarda hasta ve sağlam inek arasında dezenfeksiyon şarttır. Bunun üstesinden de sağım başlıklarını 25-50 ppm lik iodin solüsyonunun içinde en az 30 sn içinde tutup durulayıp ve kurutup arkasından da yeni ineğe başlıkların takılmasıyla sağıma devam edilir.

   Sağım hanenin verimliliğini artırmak için inekler gruplandırılır. Sağım süresi uzunluğunun verimle çok yakın bir ilişkisi vardır. Sağım hane verimliliğini artırmak için birçok gruplandırma yöntemi vardır.

a)Verime göre, yüksek süt verenler 27 lt ve üstü, düşük verimliler 27 lt ve altı   

b)Sağım süresine göre,10 dk. dan az sürede sağılanlar 10 dk.dan daha fazla sürede sağılanlar 

3.Etkili bir sağım öncesi preparatı kullanın 

   İnekler rutin olayları severler fakat ne yazık ki hiçbir çiftlikte standardize olmuş sağım tekniği ve sağımcı yoktur. Bu yüzden sistemin sürekliliği oldukça zordur. Fakat sürekli iyi eğitilmiş değişmeyen bakıcılar ile çalışmak iyi bir sağım ve süt kalitesiyle sonuçlanır.

   Ortalama olarak 377 sağmal ineğe sahip çiftliklerde yapılan araştırmayı özetlersek, bu işletmelerde her ay 6 değişik sağımcıya sağım yaptırılmış olup bunların yarısından azında sağım kayıt altına alınmış ve işlemler rutin olarak yapılmıştır. Ayrıca bu işçiler sürekli eğitime tabi tutulmuş olup karşılığında çok iyi kalitede sağım ve süt alınmıştır. Bu işlemi yapmayan çiftliklere göre aynı saatte daha fazla inek sağılmış olup ayrıca sağım teknikleri konusunda eğitim verildiği için klinik mastitis vakaları belirgin bir şekilde azalmıştır.

Rutin işlemler ön sağım, ön daldırma ve kurutma olarak özetlenir.

   Sağım öncesi tekniklerin üzerine gidilerek çok yoğun araştırmalar yapılmış olup, hiçbir soruya meydan bırakmayacak şekilde predipping metodu ile sonuçlanmıştır. Sağım öncesi metodunda da iodine preparatları kullanmak diğerlerine göre özellikle coliform bakterilerine göre tam 6 kat daha etkili olduğu ispatlanmıştır. Predip solüsyonu amacına uygun formüle edilmekle birlikte temiz meme başlarını komple kaplayacak şekilde olmalıdır ve ayrıca meme başlarını temizlemeden önce en az 30 sn temasta kalmalıdır.

Sağım 2 yöntem ile yapılır.

a)    -Predip, kurulama, ön sağım

b)   - Ön sağım, Predip, kurulama

Ön sağım yaparak memeden süt alınması, sağım sırasında sütün salınmasına garanti olur. Her iki yöntemde de sütün kalitesi etkilenmez ancak temiz memelere uygulanan ön sağım meme başlarına kontaminasyonu engeller.

   Sağımdan önce ön sağım yapılarak sütün durumu kontrol edilir ve bu kontrolle insan gıdası olarak kullanılıp kullanılmayacağına karar verilir. Çünkü memedeki küçük miktarlardaki süt çok büyük miktarlarda hastalık etkeni taşır.

   Sağım hanede süt yere ön sağım yapılır ve sütün anormal durumu not edilir. Fakat bağlı ahırlarda süt kesinlikle hayvan yatağına ve gıda üzerine ön sağım yapılmamalıdır aksi taktirde enfeksiyon rahatça yayılır. Sağımcılar tek kullanımlık eldiven kullanarak el ile yayılmanın önüne geçerler.

   4.Meme başlarını kurutun

   Sağım ünitelerinin, meme başlarına takılmadan önce meme başlarının kurutulması sağım işleminin birincil ve en etkili işlemidir. Araştırmalar göstermiştir ki yöntemine uygun bir kurutma yapılarak sağılan ineklerin bulunduğu işletmelerin süt tanklarındaki somatik hücre sayısı ml de 44.000 olarak bulunmuştur. Wisconsin da bulunan işletmelerde yapılan bir araştırmaya göre, %65 işletmede tek inekte kullanılan pamuk havlu kullanılmış, işletmelerin %27 sinde tek kullanımlık, tek inek tek kâğıt havlu, %8 inde ise 2 inekte bir değişen kâğıt veya pamuk havlu kullanılmış olup sonuçta tek inekte tek kullanılan havlulu işletmelerde çok az mastitise rastlanmıştır. Ayrıca aylık mastitis yüzdeleri, tek inekte tek havlu kullanılan işletmelerde %8 i geçmezken, 2 inekte bir havlu değiştiren işletmelerde bile %12 i geçmektedir. Bakteri ve staphylokok sayısı temizlenip kurulanan memelerde ml de 2000 ‘i geçmezken, temizlenip kurulanmayanlarda ml de 5000’ i geçmektedir.

   Sağımda pamuk havlular, kâğıt havlulara nazaran daha iyi absorban oldukları için çok yüksek derecelerde kaynar suda iyi yıkanıp kurutulduktan sonra kullanıldıklarında her zaman öncelikle tercih edilmelidirler. Kostik bu iş için uygun kabul edilir. Yeterli büyüklükte olan Pamuk havlular sürekli kontrol edilerek yırtılmış ve eskimiş olanlar yenileriyle yer değiştirilmelidir. Ayrıca göz önünde bulunması gereken bazı kimyasal deterjanlar kalıntı bıraktığı için havluların emme kapasitesini olumsuz etkiler,

   Temiz havlu kullanılarak silinen meme başları bize dezenfeksiyonun etkisini ve kurulamanın etkinliğini bize gösterir. Kurulamadan sonra temiz kalan havlu bu işlemin doğru yapıldığının göstergesidir. Kirli havlular sağım hazırlığının tekrar gözden geçirilmesi gerekliliğini bize hatırlatır.

5.Sağım pençelerinin düzgün takılması

   Sağımda birincil amaç, ineği çok iyi uyararak hızlı bir şekilde süt akışını artırarak, sütün tamamını en kısa sürede almaktır. Sağım başlıklarının memeye takılıp sütün uyarılıp indirilmesine kadar geçen zamana pre-lag time olarak adlandırılır. Tavsiye edilen bu süre60-90 sn i geçmemelidir. Negatif azalmalar süt veriminin azalmasına neden olmakla aşırı uzun süre 3 dk gibi herhangi bir olumsuzluk yapmamıştır. Meme başlıklarını acele ederek hiç uyarmadan memeye takmak memenin sütü bırakmasında olumsuzluk yaratır.

   Meme başlıkları takıldıktan sonra süt 1-5 dk sonra pik yapar ve dakikada 5 lt ye ulaşır ve bu 3 dakika sürer 4.dakikadan sonra azalmaya başlar ve 5 dakika içinde de sağım biter.

Pençeler meme başlarına takmak için öncelikle hava akımı hortumları bükerek azaltılır, ve başlıklar memelere takılarak yukarı kaydırılır. Ve böylece ayrı memeye takılan başlıkların ağırlıkları pençede eşit dağıtılır.

Sistemin sürekli kontrol edilerek bakımının yapılması gereklidir aksi takdirde, işlevini yitirmiş veya kalitesiz ekipmanlar vakum dalgalanmalarına neden olur buda meme başından bakterilerin girmesine yol açarak meme enfeksiyon riskini artırır.

   İki tip sağım hane prosedürü bunlardan birincisinde (territorial) tek sağımcı, belli inekler ve bütün sağım basamaklarını tek sağımcının yaptığı. ikincisinde ise (sequential) çok çalışan, bir gurup inek ve her basamakta ayrı bakıcının sorumlu olması şeklindedir.

Territorial de bakıcı 1.ineğin meme başlarını ön sağım yapar ve daldırır, ikinciye geçer ön sağım yapar ve daldırır ve bunu 3. ve 4. İnekler bunun izler bu süre en az 60-90 sn arasında olmalıdır aksi taktirde daldırma etkili olmaz ve süt indirme tamamlanmamıştır.işlemlerin sonunda tekrar birinci ineğe döner, kurutur memeliği takar 2, 3, 4, bunu takip eder ve ikinci 4 lü guruba başlar ve böylece dörder dörder bir sıradaki hayvanları bitirir.Aynı işlemleri karşı sıraki sağımcıda uygular.Sağım bitiren inek ya otomatik başlığını düşürür yada bakıcı elle alır,ve beklemeden son daldırmasını yapar, Sağım bitince inekler toplu halde sağımhaneyi terk ederler.

6. Sağım başlıklarının çıkarılması

   Sağım işlemi tamamlandığında memedeki süt tam olarak alınmış olur. Sağımın yetersiz olması memede çok süt kalmasına aşırı sağımda memeliklerin tekrar takıldığında, hiç süt kalmamış olmasıyla açıklanır. Sütün kalması parasal, hiç kalmaması da meme başlarında doku üremeleriyle sonuçlanır ve zarar verir.

   Otomatik başlık çıkarıcılar bu konuda en etkili yöntemdirler ve böylelikle ne aşırı sağım nede süt kalması gibi problemler ortaya çıkar.Sütün akışını gösteren indikatörlerde bize oldukça yardımcı olurlar.

Mekanik başlık çıkarmada vakum kapatıldıktan sonra 4 başlık birden çıkarılmalıdır.

   Sağım işleminin uygun yapılıp yapılmadığı ara sıra memeler sağımdan sonra tekrar el ile sağılarak yapılır. Her bir meme lobunda 250 cc den daha az süt kalması sağım işleminin iyi yapıldığını gösterir. Fakat bu türlü elle kontrol sık sık yapılmamalıdır.

7. Sağım sonu İşlemleri

   Etkili bir sağımda son basamak, sağım sonu daldırma ve spreyleme işlemlerinin yapılmasıyla son bulur. Sağım sonu meme başı dezenfeksiyonları başlangıçta bulaşıcı mastitis etkenlerini azalmak için yapılsa da daha sonraları tamamıyla kabul görmüştür. Daldırma, sprey e tercih edilir. Bununla beraber çok iyi meme başını tamamıyla kaplayacak spreyler olsa bile bu teorik olarak her zaman mümkün olmayabilir.  Meme başlarının yeterli bir şekilde dezenfektana bulaştırılmış şeklinin değerlendirilmesi dijital fotoğraflarını çıkışta çekerek mümkün olur. Fotolar eğitimli bakıcılar tarafından çekilmelidir.

   Çok soğuk havalarda daldırma işlemine son verilir fakat buna alternatif olarak memeler daldırılır 30 sn sonra tekrar kurulanır ve hayvanlar salınır.

   Ayrıca inekleri sağımdan sonra 30 dakika ayakta tutarak meme başı sifinkterinin kapanması için ayakta tutmak gerekir, bunun için çiftliklerde sağımdan sonra taze yem verilir.

    Birçok çiftlik çok kaliteli süt üretirler fakat bunun hiçbir sırrı yoktur. Yukarıda saydığımız rutin kurallar, ön sağım, daldırma, tek havlu ile kurutma ve sağım prosedürlerine tamamıyla eksiksiz uyma sonucunda başarıya rahat ulaşılır. Değerler sıklıkla kaydedilmeli ve açık olarak tartışılmalıdır. Bakıcıların motivasyonunu kesinlikle bozmamalı onlara sürekli eğitim vermelidir 


EKLER

Meme dokusundaki kılların temizlenmesi yüksek süt verimli ineklerin meme sağlığında en önemli bir faktördür. Çevresel patojen mastitis yapan etkenler genelde rutubet, çamur ve gübrede bulunur. Kirli ve uzun kıllı memeler bu organizmaların bulunabilirliğinde en uygun ortamdır. Memede uzun kıllarda bulunan bu bakteri yuvalarında ancak bu kılları keserek uzaklaşabiliriz. Bu da iki yolla mümkündür, birincisi elektrikli tıraş makineleri ki bu oldukça etkili olmasına rağmen bıktırıcı ve sıkıntı verici bir işlem olarak algılanır. İkinci yol ise hafif bir alevle yakarak yapılan bir işlemdir. Burada alev sarı olmalıdır kesinlikle mavi değil, tutma sapında da yeterli serinlik olmalıdır. Uzun bir alev kolu olan yakıcılar ile ineğin altından memeye daha rahat ulaşılır. Ünite hızlı bir şekilde kıllı bölgelerden geçirilir ve kıllı bölgeler tütsülenerek yakılır, bu işlem kesinlikle sıkıcı değildir her inek için 5-8 sn sürer. Bu işlemi yaparken kesinlikle yanıcı alanlardan uzak durmak gerekir özellikle sap, saman gibi altlık ve yataklıkların yanında yapmamalıdır. Yangın söndürücüleri her zaman yanımızda bulundurmalıyız. Bu işlem yılda rutin olarak iki defa yapılmalıdır.

 

 

 

 

 

 



» Aktif Ziyaretçi: 1 » Bugün Gelen: 278 » Toplam Ziyaretçi: 74324 » Bu sitemizi ziyaretiniz